Sosyal medyada, internet sitelerinde veya mesajlaşma uygulamalarında bir kişinin fotoğrafını, videosunu veya ses kaydını onun açık rızası (izni) olmadan paylaşmak, hukukumuzda doğrudan ceza yaptırımına bağlanmış ağır bir suçtur. Bir görselin internette zaten paylaşılan bir platformda duruyor olması, onun alınıp başka bir yerde izinsizce yayımlanabileceği anlamına gelmez.
Uygulamada en sık karşılaşılan bu ihlal, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında iki farklı suç başlığı altında cezalandırılır:
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.134): Bir kişinin gizli çekilmiş fotoğraf veya videosunu, ya da rızasıyla çekilmiş olsa bile rızası dışında internette ifşa etmek, yayımlamak veya paylaşmak suçtur. Kanun, bu eylemi gerçekleştirenler için 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. İhlalin internet ve sosyal medya aracılığıyla yapılması, cezanın alt sınırdan uzaklaşarak artırılmasına gerekçe oluşturur.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme Suçu (TCK m.136): Kişilerin yüz hatlarının, kimliklerinin net olarak belli olduğu her türlü fotoğraf ve video "Kişisel Veri" statüsündedir. Bir kişinin fotoğrafını rızası dışında profillerde, ilanlarda veya gruplarda paylaşmanın cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıdır.
Ayrılık Sonrası İntikam Paylaşımları: Eski eş veya sevgililerin, birliktelik döneminde rızayla çekilen fotoğraf ve videoları ayrılık sonrasında şantaj veya intikam amacıyla internete sızdırması.
Gizli Çekim Görsellerin Yayılması: Kamusal alanda veya özel mülkte, kişilerin haberi dahi yokken çekilen video ve fotoğrafların TikTok, Instagram gibi mecralarda mizah, eleştiri veya ifşa amaçlı paylaşılması.
Sahte Profil ve Hesap Açma: Başkasına ait fotoğrafları alarak onun adına sahte (fake) sosyal medya hesapları açıp insanlarla iletişim kurmak.
İnternette görsellerinizin izinsiz yayımlandığını fark ettiğinizde hızlıca şu yasal adımları atmanız gerekir:
Delil Tespiti (Ekran Görüntüsü ve URL): Paylaşımın yapıldığı hesabın kullanıcı adı, paylaşım saati ve en önemlisi ilgili gönderinin URL (web adresi) bağlantısı ekran görüntüsü alınarak arşivlenmelidir.
Uyar-Kaldır ve Erişim Engelleme: İlgili platformun şikayet mekanizmaları işletilmeli, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kişilik haklarının ihlali gerekçesiyle Sulh Ceza Hâkimliği’ne başvurularak içeriğin internetten kalıcı olarak çıkarılması ve URL bazlı erişimin engellenmesi talep edilmelidir.
Şikayet ve Suç Duyurusu: Bu suçlar şikayete bağlıdır. Mağdur, ihlali ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına veya emniyete suç duyurusunda bulunmalıdır.
Maddi ve Manevi Tazminat: Paylaşım nedeniyle kişinin uğradığı psikolojik yıpranma, saygınlık kaybı ve sosyal hayatındaki zararlar için hukuk mahkemelerinde tazminat davası açma hakkı saklıdır.
Kişisel verilerin, fotoğrafların ve videoların internet ortamında rızasız paylaşılması, bilişim hukuku ve ceza hukuku alanında uzmanlık gerektiren, dijital delillerin hızlı tespitiyle neticeye ulaşan teknik bir süreç yönetimine dayanmaktadır.
İşbu yazı, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak sadece genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlıklarda hak kaybına uğramamak adına profesyonel bir avukatlık hizmeti alınması önemle tavsiye edilir.