Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davaları ve Satış Süreci
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davaları ve Satış Süreci
Miras yoluyla intikal eden veya birden fazla kişinin paylı mülkiyet şeklinde malik olduğu taşınmazlarda (arsa, bina, daire, tarla), paydaşlar arasında mülkün kullanımı, paylaşımı veya satışı konusunda uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir. Hissedarların malın satılması veya paylaşılması yönünde oy birliği sağlayamadığı durumlarda, ortaklardan her biri tek başına mahkemeye başvurarak ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açma hakkına sahiptir.
Aynen Taksim mi, Satış Suretiyle Paylaşım mı? Ortaklığın giderilmesi davalarında mahkeme öncelikle taşınmazın aynen bölünmesinin (aynen taksim) mümkün olup olmadığını inceler. Örneğin, büyük bir arazinin imar durumu ve paydaş sayısı kurtarıyorsa arazi bölünerek ortaklara paylaştırılabilir. Ancak bir daire veya dükkan gibi aynen bölünmesi fiilen ve hukuken imkansız olan mülklerde mahkeme, satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verir.
İcra Yoluyla İhale Süreci: Satış kararı kesinleştikten sonra taşınmaz, Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu veya İcra Dairesi kanalıyla açık artırma usulüyle satışa çıkarılır. Taşınmazın güncel rayiç bedeli bilirkişilerce belirlenir ve ihale bu bedel üzerinden başlatılır. İhaleye dışarıdan üçüncü kişiler katılabileceği gibi, mevcut hissedarlar da katılarak mülkün tamamını satın alabilirler.
Dava Masrafları ve Süreç Takibi Ortaklığın giderilmesi davasını sadece tek bir hissedarın açması yeterlidir; ancak davanın tüm hissedarlara (mirasçılara) resmi tebligatla ihbar edilmesi yasal bir zorunluluktur. Dava masrafları ve avukatlık ücretleri başlangıçta davayı açan ortak tarafından karşılansa da, dava sonunda mülkteki hisseleri oranında tüm paydaşlara paylaştırılır. Satış gerçekleştikten sonra elde edilen nakit para, gümrük ve icra masrafları düşüldükten sonra hissedarların tapudaki payları oranında kendilerine dağıtılır.
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) süreçleri; tebligat imkansızlıkları, mirasçıların tespiti (veraset ilamı), kıymet takdirine (bilirkişi raporuna) itirazlar ve ihale hukukundaki katı usul kuralları nedeniyle gayrimenkul ve miras hukuku alanında ileri düzey uzmanlık gerektiren teknik bir yargılama sürecidir.