Devlet kurumlarının veya belediyelerin, özel bir taşınmaza yasal kamulaştırma yapmadan ve bedelini ödemeden el koymasına kamulaştırmasız el atma denir.
Fiili El Atma: İdarenin taşınmaza rızasız olarak yol yapması, direk dikmesi veya kamu binası inşa etmesi gibi fiziki el koyma durumudur. Davası Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır.
Hukuki El Atma: Taşınmazın imar planında "yeşil alan, okul, park" olarak ayrılıp uzun yıllar kamulaştırılmaması, malikin inşaat yapma hakkının kısıtlanmasıdır. Davası İdare Mahkemesi’nde açılır.
Mülkiyet hakkı ihlal edilen arsa ve arazi sahipleri idareye karşı şu yasal yollara başvurabilir:
Tazminat (Bedel) Davası: Malik, taşınmazın mülkiyetini idareye devrederek, mülkün güncel rayiç bedelinin nakden kendisine ödenmesini talep eder. Mahkeme bilirkişileri mülkün konum ve emsallerine göre güncel değer tespiti yapar.
Müdahalenin Men'i ve Kal (Yıkım) Davası: İdarenin taşınmaz üzerindeki haksız müdahalesinin sonlandırılması, yapılan yapıların yıkılması ve arsanın eski haline getirilmesi istenir. Geçmiş dönem işgali için ayrıca ecrimisil (işgaliye tazminatı) talep edilebilir.
Kamulaştırmasız el atma davaları; idari başvuru sürelerinin takibi, doğru mahkemenin seçilmesi ve teknik bilirkişi raporlarının
denetlenmesi bakımından gayrimenkul ve idare hukuku alanında uzmanlık gerektiren titiz bir süreç yönetimine dayanmaktadır.
İşbu yazı, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak sadece genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlıklarda hak kaybına uğramamak adına profesyonel bir avukatlık hizmeti alınması önemle tavsiye edilir.